In het eerste jaar als bestuursvoorzitter van Triodos Bank mocht Marcel Zuidam meteen historie schrijven. Vijfenveertig jaar na oprichting kreeg de duurzame bank een beursnotering aan Euronext Amsterdam. Daarnaast kreeg de schikking vorm die een einde moet maken aan het conflict met certificaathouders vanwege geleden koersverliezen.  

Begin 2026 presenteerde Zuidam (55) voor het eerst de jaarcijfers. Die bleken minder uniek: net als een jaar eerder moest de bank een negatief resultaat rapporteren. Toch is hij niet ontevreden.  



“De jaarcijfers zijn rustig ontvangen, we zaten dicht tegen de analistenverwachtingen aan. De onderliggende cijfers waren afgelopen jaar gewoon goed, zowel commercieel als financieel. We zijn waar we wezen willen in deze fase van de bank.”

Dat er desondanks een negatief resultaat in de boeken staat voor 2025 is voornamelijk te wijten aan een voorziening op verstrekte kredieten voor de aanleg van glasvezel in Duitsland. Triodos heeft daar regelmatig tegenvallers gemeld. De voorziening in de cijfers van 2025 was een optelsom hiervan.  

Hoe past een investering in glasvezel bij een duurzame bank?
“We zijn er in Duitsland vanaf 2020 ingestapt. Het idee was om de landelijke gebieden in Duitsland te ontsluiten met breedband internet. Dat past in een van onze transitiethema's, het bevorderen van sociaal welzijn.”  

Triodos is niet de enige bank die kredietverliezen heeft moeten melden door Duitse glasvezel-avonturen. Maar wel een van de kleinere waardoor de klap harder aankomt. Wat hebben jullie hiervan geleerd?  
“We zaten in een consortium met andere banken, de projecten werden ondersteund door de lokale overheid en je spreidt risico door verschillende partijen te helpen met financiering. Maar nu was het een hele sector die geraakt werd. Inmiddels hebben we deze portefeuille verkocht, waarmee dit risico volledig uit onze boeken is.

Je kijkt altijd wat je kunt leren van zo’n situatie om dat te vertalen naar de rest van je kredietportefeuille. Dat heeft ons geleerd dat er geen soortgelijke blootstelling is van vergelijkbare omvang aan een sector in een land.”

De voorziening in Duitsland viel samen met een volledige afbouw van alle bankactiviteiten in Duitsland. “We hebben er vijftien jaar gezeten en weinig groei gezien. De activiteiten daar waren te bescheiden om in de toekomst een bankmodel in stand te houden. Om dat te veranderen zijn forse investeringen nodig die we beter kunnen doen in markten waar we kansrijker zijn.”

Triodos is – naast thuismarkt Nederland – nu nog aanwezig in België, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. Ook daar is ingegrepen door alleen nog producten en diensten aan te bieden in deelmarkten waarin Triodos een behoorlijke positie heeft.  

“De functie van Triodos zit vooral in het aantrekken van spaargeld van particulieren en zakelijke klanten. En dat omzetten naar leningen aan mkb-ondernemers. Zij zijn de drijfveer achter transities in bijvoorbeeld energie en voedsel. Maar dan hoef je dus niet in alle landen waar je aanwezig bent hypotheken te verstrekken of creditcards aan te bieden.”

Afbouw van te kleine activiteiten past bij de missie van Zuidam om de bank rendabeler te maken. Dat is een belangrijk onderdeel van de middellange termijndoelstelling: verlaging van de kosten en meer rendement op eigen vermogen halen. Triodos zit midden in een reorganisatie, de tweede in korte tijd. De vorige krimp in het personeelsbestand was de eerste in de historie van de bank.  

Is er begrip binnen de bank voor deze nieuwe reorganisatie?
“Men ziet de noodzaak om de kosten te reduceren en ook anders te gaan werken. Een groep mensen loopt graag voorop. Die ziet in dat we tegen lagere kosten moeten gaan werken, zodat we meer kunnen investeren. Er is ook een groep mensen die vooral denkt aan baanzekerheid. Het past ook heel goed bij Triodos om die mensen goed mee te nemen in verandering.”

De hoge kosten van strenge witwascontroles drukken zwaar op banken. Zelfs de minister van Financiën is kritisch op de controles. Wat vindt u daarvan?  
“Ik deel die zorg en het is goed te constateren dat er bij de minister draagvlak is voor een meer risico-gebaseerde aanpak. In de loop van 2027 zal de nieuwe Europese anti-witwasverordening (AMLR) van kracht worden, die hier ook mogelijkheden voor biedt. Binnen de AMLR is ruimte voor banken om veel van de negatieve maatschappelijke impact weg te nemen die de afgelopen jaren bij de uitvoering van de huidige wetgeving werd ervaren. Mijn punt van zorg in het huidige wetsvoorstel is de blijvende koppeling van de open en risicogebaseerde basis van de AMLR aan strafrechtelijke gevolgen via de Wet Economische Delicten. Nederland neemt hiermee een uitzonderingspositie in Europa in. Dit heeft bij ongewijzigde implementatie een tegengestelde werking op de intenties van de toezichthouder om het anti-witwasbeleid voor klanten van banken minder belastend te maken.”  

U spreekt over versimpelen, kosten verlagen en de missie als impactbank uitvoeren. Dat klinkt niet als de woorden van een imperiumbouwer.  
“We willen groeien, maar het moet gefocuste groei zijn. We willen een bank bouwen die een duidelijk businessmodel heeft met duidelijke marktposities en daarin groei nastreeft, omdat groei in de context van Triodos uitbreiding van impact betekent.”  

Dat klinkt behoorlijk no nonsense.  
“Zeker. Triodos is groot geworden door pioniers die de bank hebben neergezet zoals die nu is en daar heb ik veel respect voor. Maar een bank van onze omvang met zo'n breed productenpakket in zoveel landen, dat is niet houdbaar. Dus er moet wel ratio zitten achter de activiteiten die we ontplooien en die ratio brengen we aan. Een goede balans tussen impact en een gezond rendement. Dat gaat samen. We hebben een verhoogd rendement nodig om onze impact te kunnen uitbreiden.”  

Triodos is sterk gericht op duurzaamheid. Is in uw sollicitatieprocedure gekeken of u duurzaam genoeg bent?  
“Ja, daar ben ik zeker op bevraagd. En terecht ook. Triodos is vanuit een missie ontstaan. Dat is anders dan bij veel andere bedrijven. Als je als bank die missie wilt uitdragen en daar ook onderscheidend mee wil blijven, dan is het natuurlijk belangrijk dat je bestuursvoorzitter die missie ook helpt uit te dragen. En dat dat ook een geloofwaardig verhaal is vanuit die persoonlijke overtuiging.  

Dat sluit ook aan bij mijn persoonlijke motivatie om hier te komen werken. Los van het feit dat ik bankieren een prachtig vak vind en vaker ben ingestapt bij organisaties die in transformatie zijn, spreekt juist die combinatie met een duidelijke maatschappelijke missie mij aan. Dat maakt het voor mij niet alleen professioneel interessant, maar ook persoonlijk verrijkend.”

Maar maakt het bankieren ook moeilijker?
“Vaktechnisch niet. Je kunt hier alle principes van het bankieren toepassen. Het levert dilemma's op en dus ook debat. Hoe ga je met zaken om? Als je trouw wilt blijven aan je missie, dan sluit je dus af en toe ook bepaalde zaken uit. En dat is soms lastig, omdat je een ondernemer van dienst wilt zijn. Maar hier gelden binnen Triodos onze strikte minimumstandaarden voor.”  

Ook Zuidams voorganger, Jeroen Rijpkema, wilde de bank rendabeler maken, maar kwam daar maar beperkt aan toe. Hij werd geconfronteerd met teleurgestelde certificaathouders, die hun investering in de duurzame bank flink in waarde hadden zien dalen. Naast de beperkte winstgevendheid en de paniek rond het uitbreken van de coronapandemie was de moeilijke verhandelbaarheid van de Triodos-certificaten oorzaak van de waardedaling van de certificaten. De notering van de certificaten aan Euronext sinds juni 2025 moest soelaas bieden.  

Wanneer mogen we de beursnotering van Triodos als succes bestempelen?  
“De aanleiding voor de beursgang was dat we, als onderdeel van het schikkingsvoorstel met certificaathouders, hebben aangegeven de verhandelbaarheid van de certificaten te willen verbeteren. Dat is gelukt.  

Op andere vlakken zitten we nog midden in een transformatie. De timing van de beursgang is ingegeven door de timing van de schikking met certificaathouders. Normaal gesproken bouw je een trackrecord op voorafgaand aan de beursgang. We besturen de bank nog steeds met het perspectief op impact, risico en rendement en proberen binnen die driehoek zo optimaal mogelijk te presteren. We zijn een paar maanden voor de beursgang met een nieuwe strategie en een vernieuwd managementteam begonnen. De uitrol is gaande, de resultaten moeten volgen.”  

De oorlog met Iran en de hogere energieprijzen zijn een recept voor aanhoudende inflatie en een stagnerende economische groei in bijna alle sectoren, zo is de verwachting. Hoe ga je daar als bank mee om?  
“Wij investeren niet in de fossiele industrie en financieren die ook niet, dus in die zin is er geen directe blootstelling. We investeren wel in hernieuwbare energie en die activiteiten zouden relatief aantrekkelijker worden. 

Inflatieverwachtingen houden we nadrukkelijk in de gaten, net als de rente. Het moge duidelijk zijn dat de stijgende olieprijs door zal dringen in de koopkracht van consumenten en de positie van ondernemers, ook degenen die klant bij ons zijn.”

Vind je dat investeren in fossiele energie nu helemaal moet stoppen?  
“Ja.”

Op dit moment?
“De afbouw moet nu beginnen.”

Heel veel mensen zullen tegenwerpen dat dat op dit moment niet haalbaar is, gezien de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen.  
“Zolang je geen transitiepaden afdwingt, zal de wereld kiezen voor oplossingen die die winstmaximalisatie op korte termijn opleveren en wordt de rekening bij toekomstige generaties neergelegd. Je kunt milieuschade beprijzen of zorgen voor meer prikkels om te bewegen richting een circulaire economie. Wat de markt niet oplost, daar is een plaats voor de overheid.”